Ζαλοβίτικα μασλάτια Νo. 3, γράφει ο Χρ. Ζτάλιος...

  Ζαλοβίτικα Μασλάτια no.3

                                                                                            (Μνήμες από Ζάλοβο)

    Ό Αγροκούμπανος

   Το μασλάτι που ακολουθεί είναι αληθινό, έγινε περίπου το 1969 καί μου το διηγήθηκε ο φίλος μου Γιώργος. Στο Ζάλοβο τότε τα παιδιά παίζαμε με διάφορα παιχνίδια,ένα από αυτά ήταν καί τα λάστιχα (σφεντόνα),με τα οποία κυνηγούσαμε σπουργίτια καί κάναμε σκοποβολή.

   Ο Γιώργος  λοιπόν με τον πατέρα του καί την μάννα  του, κάποιο απόγευμα μαζέψανε κεράσια από την κερασιά τους γεμίζοντας σχεδόν δύο γαλλίκια·με σκοπό την επομένη το πρωΐ να ξεκινήσουν γιά κάποιο χωριό όχι καί τόσο κοντά στο δικό μας,όπου ο πατέρας του Γιώργου είχε αρκετές γνωριμίες ,γιά να πωλήσουν τα κεράσια τους.

   Αφού ξημέρωσε φόρτωσαν τα γαλλίκια στο μουλάρι καί ξεκίνησαν, γιά το εμπορικό τους ταξίδι. Ο πατέρας του προχωρούσε  μπροστά τραβώντας από το καπίστρι το μουλάρι, καί ακολουθούσε ο δεκατριάχρονος τότε Γιώργος με τα λάστιχα στα χέρια ,σημαδεύοντας καί ρίχνοντας σε όποιο πουλί έβλεπε. Μετά από δυόμισυ ώρες πορείας καί αφού φτάσανε σε κάποια βρύση,ο πατέρας του θεώρησε καλό να κάνουν μία στάση γιά ξεκούραση,καί ξεφόρτωσε το μουλάρι,  το πότισε, καί το άφησε ελεύθερο να βοσκήσει εκεί δίπλα. Ο ίδιος  ξάπλωσε στον ίσκιο ενός δένδρου γιά λίγη ξεκούραση,ενώ ο Γιώργος συνέχισε να ρίχνει σε ότι κινιόταν ή πετούσε. Εκεί δίπλα ήταν καί ο κορμός ενός ξεραμένου δένδρου,στο οποίο υπήρχαν αρκετές τρύπες καί στις οποίες μπαινόβγαιναν αγροκούμπανοι (Αγροκούμπανος:έντομο που μοιάζει με μέλισσα,μόνο που είναι σχεδόν τρείς φορές μεγαλύτερος καί κατάμαυρος).

Το ποτάμι μας, γράφει ο Χρ. Ζτάλιος.

                        ΤΟ  ΠΟΤΑΜΙ  ΜΑΣ (μνήμες από Ζάλοβο)

   Η πρώτη μου γνωριμία μαζί του έγινε όταν ήμουν έξη ή επτά χρονών·αφού τότε πραγματοποιήθηκε η επιθυμία μου να με πάρουν κι εμένα μαζί τους οι γονείς μου, στο καθιερωμένο ετήσιο πλύσιμο των κλινοσκεπασμάτων που γινόταν τους θερινούς μήνες στο ποτάμι. Έτσι λοιπόν αφού ένα πρωϊνό φορτώθηκαν όλα τα απαραίτητα: Μεγάλο καζάνι ,κόπανος καί όλα τά άπλυτα ξεκινήσαμε γιά τον κάμπο τον Μέγα όπου υπήρχε η καλύβα του Ποράβα την οποία χρησιμοποιούσαμε καί εμείς λόγω συγγένειας. Εκεί όμως είχαμε καί δύο αμπέλια στά οποία θά αποσχολούνταν ο πατέρας μου μέχρι να τελειώσει το πλύσιμο η μάννα μου.

  Φθάνοντας λοιπόν στον προορισμό μας εγώ έμεινα έκθαμβος απ΄αυτό που αντίκρυσα, πρώτη φορά έβλεπα τόση μεγάλη ποσότητα νερού να τρέχει τόσο ορμητικά καί με τόση βοή. Θυμάμαι ότι εκείνη την ημέρα έφτιαχνα βαρκούλες από τις φλούδες των πεύκων που ήταν διάσπαρτες εκεί καί ότι είχα γίνει μούσκεμα από το πρώτο μισάωρο παρ΄όλες τις φωνές της μάννας μου να προσέχω. Θυμάμαι επίσης ότι ο χαρακτηριστικός ήχος του κόπανου όταν η μάννα μου χτυπούσε αυτά που έπλενε, κάλυπτε την βοή του ποταμού, η δε γύρω περιοχή είχε γίνει ένα πολύχρωμο μωσαϊκό από το άπλωμα των κλινοσκεπασμάτων καί ρούχων έπάνω στούς θάμνους. Γυρίσαμε στο χωριό αργά το απόγευμα, αφού είχε πραγματοποιηθεί τό πλύσιμο  μέ  τό μόνο απορρυπαντικό τότε τήν κασταλαή(σταχτόνερο). Ενώ εγώ ενθουσιασμένος δεν παρέλειψα να περιγράψω τις εντυπώσεις μου στα παιδιά του χωριού.

Ζαλοβίτικα Μασλάτια, No. 2 , γράφει ο Χρ. Ζτάλιος.

                 ΜΑΣΛΑΤΙΑ   ΑΠΟ   ΤΟ   ΖΑΛΟΒΟ

                        (Μνήμες από Ζάλοβο)

   Τό μασλάτι πού ακουλουθεί είναι πραγματικό. .

   Το 1967 ήμουνα μαθητής στην πρώτη Γυμνασίου στην πόλη των Γρεβενών·ήταν θυμάμαι Μάϊος μήνας καί τα Γρεβενά γιόρταζαν τoν πολιούχο τους Άγιο Αχίλειο.Τa λεωφορεία  κατέφταναν από τa χωριά,μεταφέροντας τoν κόσμο γιά τa ψώνια της εβδομάδας καί γιά μιά βόλτα στo μέρος όπου γινόταν η εμποροπανήγυρη.Εκεί είχε απ΄όλα, υπαίθρια μαγαζιά ρουχισμού,ακροβατικά ,γύρο του θανάτου,σκοποβολή,καί πολλά άλλα .

   Εγώ σάν παιδί τότε ξεπετούσα τa μαθήματα στα γρήγορα,καί έτρεχα μαζί με άλλα παιδιά νa δούμε από κοντά όλα αυτά τa νεοφερμένα παιχνίδια.

   Εκεί από μακρυά βλέπω δυό αδέλφια από τo χωριό μου τoν Κώτσιου καί την Λισσάβου,μεσήλικες τότε,(φυσικά άλλαξα τα ονόματα γιά τυχόν παρεξήγηση)οι οποίοι αφού τέλειωσαν τα ψώνια στην πόλη αποφάσισαν να επισκεφθούν το πανηγύρι.Ο καιρός ήταν αρκετά ζεστός καί τα δύο αδέρφια θέλησαν να δροσιστούν καί ζήτησαν από κάποιον πλανόδιο δύο πορτοκαλάδες,οι οποίες ήταν μέσα σε παγοκολώνες·πράγματι ο πλανόδιος αυτός μικροπωλητής άνοιξε τις πορτοκαλάδες καί αφού έβαλε από ένα καλαμάκι στο κάθε μπουκάλι,τις πρόσφερε γιά να τις πιούν.Ο κώτσιους πήρε το μπουκάλι καί άρχισε να ρουφάει το περιεχόμενο του.Η  Λισσάβου πήρε καί αυτή το μπουκάλι έβαλε το καλαμάκι στο στόμα της καί σηκώνοντας το μπουκάλι ψηλά προσπάθησε να πιεί,με αποτέλεσμα το ένα τρίτο της πορτοκαλάδας να χυθεί στον λαιμό της.Αμέσως κατέβασε το μπουκάλι καί είπε.

   -Α!! Ρά Κώτσιου πως του φτιάντς ισύ κι δε γένησι ανίλλα;

   -Ρουγκόφατου μα!!! Γιά τα φτό στόβαλι του σάλουμα!

   Βάζει πάλι το καλαμάκι στο στόμα η Λισσάβου ,ξανασηκώνει το μπουκάλι ρουφάει καί πάλι γίνεται μούσκεμα στον λαιμό.

   -Α ρα Κώτσιου !!!Στη μένα δεν γένητι, πάλι γίνκα γκιόλ.

   -Αφού σι λεου μα!! Μόγκι ρουγκόφα κι μη σκώντς τ΄ γαράφα ψ'λά.

   -Να ξιπατώνονταν γιά σάλουμα του διαόλ που μ΄έβαλι ου Χριστιανός ιδώϊα!! Ιγώ θα ν΄πιώ όπους ξέρου!! Είπε ή Λισσάβου καί πετώντας το καλαμάκι,ήπιε το υπόλοιπο της πορτοκαλάδας σηκώνοντας το μπουκάλι ψηλά.

                                                                                                Χρήστος Ζτάλιος

O τρύγος άρχισε...!

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, έφτασε η περίοδος του τρύγου, η σημαντικότερη και δυσκολότερη περίοδος για τους αμπελουργούς που θα δουν τι κατάφεραν να  κάνουν όλο το έτος φροντίζοντας τα αμπέλια τους. Το χωριό μας, το Τρίκωμο βαθιά στους αιώνες άρχισε να ασχολείται με την αμπελουργία επαγγελματικά.
Στις αρχές και ιδιαίτερα στα μέσα του 20ου αιώνα το χωριό μας γίνεται διάσημο για το κρασί του. Οι κάτοικοι-αμπελουργοί μετέφεραν το κρασί προς πώληση σε Δυτική Μακεδονία και Ήπειρο, Θεσσαλία μέχρι και Στερεά Ελλάδα με τουλούμια (=ασκούς). Το χωριό πριν το Β΄παγκόσμιο πόλεμο λαμβάνει συνεχόμενα βραβεία διάκρισης από γευσιγνώστες για το κρασί του και ιδιαίτερα το ξινόμαυρο. Όμως στα τέλη του 20ου αι. η παραγωγή μειώνεται και οι παραγωγοί λιγοστεύουν. Σήμερα, λίγοι είναι οι νέοι που ασχολούνται επαγγελματικά με την παραγωγή "Τρικωμιώτικου" κρασιού. Τα καλλιεργήσιμα στρέμματα σε όλες τις άκρες του χωριού δεν ξεπερνούν τα 80 συνολικά σήμερα. Ωστόσο το χωριό ακόμα στην περιοχή των Γρεβενών και Δυτ. Μακεδονίας διατηρεί τη φήμη του για το καλό κρασί που παράγει. Η γιορτή Κρασιού που διοργανώνεται εδώ και 30 χρόνια μας θυμίζει την λαμπρή πορεία του χωριού στο παρελθόν. Οι χάρτες των διαδρομών του κρασιού περιέχουν στη λίστα τους και το χωριό μας για την ιδιαίτερη ποικιλία σταφυλιού "το ξινόμαυρο", τιμή μας, τιμή σε αυτούς που αγωνίστηκαν για αυτό το προϊόν που η επόμενη γενιά των πατεράδων μας, απαξίωσε και το τέλος της οινοποιίας φτάνει στους παππούδες μας.
Ευχόμαστε καλή σοδειά στους παραγωγούς μας, καλό τρύγο και καλή ξεκούραση,
Με μεγάλη παραγωγή:
1)Ράπτη Χρήστο, Γιάννη και Στέφανο (μεγαλύτερος παραγωγός, 10 περίπου τόνους κρασί παράγει)
2)Παύλου Κώστα,
3)Βέκιο Κώστα,
4)Καράντζιο Στέργιο,
5)Βλάμη Ηρακλή,
6)Πούλιο Θεόδωρο,
7) Ζτάλιο Τάκη
8)Τσιώτα Κώστα (Γκουντή).

Με μικρότερη παραγωγή:
9)Γιάκο Νικόλαο,
10)Βλάμης Τάκης,
11)Βλαμίδης Τάκης,
12)Κατσαρό Ηλία,
13)Γκαρέτσο Χρυσόστομο,
14)Μητράκη Δημήτρη,

Καθώς και τους παραγωγούς του γειτονικού Παρορείου που και αυτοί έχουν μερικούς παραγωγούς κρασιού!

 

ΚΑΛΟ ΤΡΥΓΟ!

Ζαλοβίτικα Μασλάτια, γράφει ο Χρήστος Ζτάλιος.

                                  

Ζαλοβίτικα Μασλάτια                                                                       

   Μασλάτια είναι μικρές πραγματικές ιστορίες που συνέβησαν, ή φανταστικές ιστορίες που μπορεί να συνέβησαν.Περιμένουμε καί τα δικά σας μασλάτια γιά να δημοσιευτούν στο  trikomogrebenon.blogspot.gr.

   1) Ο Λέλι Λέλις.

    Η ιστορία που ακολουθεί είναι αληθινή καί μου την εκμυστηρεύτηκε ο φίλος μου Κώστας.

   Πριν από τέσσερα πέντε χρόνια η μητέρα του είχε πρόβλημα υγείας με το νεφρό της,καί μετά από ιατρικές εξετάσεις κρίθηκε σκόπιμο εκ μέρους των Γιατρών,να γίνει μάλλον εξαγωγή του νεφρού της·οπότε η κυρά Κασσιανή μπήκε σε Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης γιά τα περαιτέρω.     Φυσικά στο Νοσοκομείο δεν πηγαίνει κανείς με καλή διάθεση ούτε σαν επισκέπτης,πόσο μάλλον σαν ασθενής. Όλοι μας προσπαθούμε να φτιάξουμε την διάθεση μας, καί ελπίζουμε γιά το καλύτερο όσον αφορά την έκβαση της επέμβασης. Η κυρά Κασσιανή θέλοντας να ανεβάσει τό ηθικό της,παρομοίασε τον πρώτο Γιατρό που είδε μέ κάποιον άπό το χωριό μας λέγοντας στόν Κώστα.

   -Ά ρά Κουστάκ(η)!!!! Ου Γαμπρός τ΄Κουμσιή δέν ήταν αυτός που πέρασι τώραϊα απου μπρουστά μας;

   Τέλος πάντων,να μην τα πολυλογούμε,έγινε η επέμβαση την δεύτερη μέρα,όλα πήγαν καλά η κυρά Κασσιανή βγήκε από το χειρουργείο καί την πήγαν στο δωμάτιο νοσηλείας, γιά ανάρρωση όπου φυσικά ήταν καί αλλες γυναίκες ασθενείς.

   Η κυρά Κασσιανή ,όταν άρχισε να συνέρχεται ,πονούσε καί άρχισε να λέει το επιφώνημα πόνου που έχουμε στο χωριό: 
  -Λέλι, λέλι μου! Τό λέλι λέλι μου το έλεγε συνέχεια χωρίς σταματημό σχεδόν όλη την μέρα. Τό απόγευμα μετά τις πέντε,στο δωμάτιο επιτρεπόταν οι επισκέψεις στους ασθενείς καί το δωμάτιο γέμισε από συγγενείς ·ή κυρά Κασσιανή συνέχιζε το δικό της τροπάριο λέγοντας το γνωστό επιφώνημα.

 -Λέλι λέλι!! λέλι μου!!!

  Μετά από κανένα μισάωρο,κάποιος Ρωσσοπόντιος επισκέπτης από το διπλανό κρεββάτι πλησίασε την κυρά Κασσιανή καί της είπε.

  -Αύτόν τον Λέλι λέλι που φωνάζεις πρέπει να τον αγαπάς πολύ, ο άνδρας σου είναι ή ο γιός σου;

   Κόκκαλο ή Κυρά Κασσιανή!!!!

                                   Χρήστος Ζτάλιος

Συλλογή στοιχείων επικοινωνίας. Ηλεκτρονικό περιοδικό.

 

Έχοντας όλοι μας ένα κοινό τόπο καταγωγής, το Τρίκωμο θα ήταν καλό να συνεισφέρουμε ο καθένας όπως μπορεί ξεχωριστά για να συμβάλλουμε  στα ιδεώδη που πρεσβεύει αυτός ο δικτυακός τόπος δηλαδή, την μεταξύ μας επικοινωνία. Έτσι λοιπόν για το πετύχουμε αυτό θα πρέπει να βοηθήσουμε όλοι στο δύσκολο έργο της επανασύνδεσης όλων των χωριανών όπου και αν αυτοί βρίσκονται. Έτσι λοιπόν ξεκινά ένας αδιάκοπος αγώνας συλλογής στοιχείων επικοινωνίας.
Τι ζητούμε; Ονοματεπώνυμο-τηλέφωνα (σταθερά-κινητά)- e-mail - ταχυδρομική διεύθυνση.
Αυτά τα στοιχεία είναι χρήσιμα στην περίπτωση που θα εκδίδονταν μια περιοδική έκδοση ή γίνονταν μια μεγάλη εκδήλωση και θα έπρεπε να επικοινωνήσουμε μαζί σας. Αναλάβαμε αυτό το δύσκολο έργο και θα το τελειώσουμε, θα το φέρουμε εις πέρας για το χωριό μας αλλά και για να μην χάσουμε την επικοινωνία μεταξύ μας, όπως συνέβαινε μέχρι πρότινος που όμως μπορέσαμε και ξαναβρεθήκαμε με την δημιουργία του μπλοκ αυτού και περισσότερο της "προβολής" του χωριού μας μέσω του facebook και της κοινωνικής δικτύωσης.

Επιπλέον υπάρχει μια πρωτοβουλία για την έκδοση μιας τριμηνιαίας ηλεκτρονικής έκδοσης (newsletter)  που να αποστέλλεται σε εσάς μέσω mail σε ηλεκτρονική μορφή. Η ηλεκτρονική έκδοση αυτού του "περιοδικού" θα έχει περιεχόμενο που να αφορά σίγουρα το χωριό και την ευρύτερη περιοχή (πρώην Δ. Θ. Ζιάκα) άλλα και θέματα γενικού περιεχομένου. Αλλά για να γίνει αυτό χρειαζόμαστε τα e-mail σας (και γενικότερα στοιχεία επικοινωνίας).
Όσοι ενδιαφέρονται για αποστολή άρθρων μπορούν να επικοινωνήσουν με e-mail.

Ηλεκτρονικές διευθύνσεις για αποστολή στοιχείων επικοινωνίας και άρθρων:
trikomogrebenon@yahoo.com


Με ιδιαίτερη εκτίμηση,
Καράντζιος Κ. Γεώργιος
Τσακνάκης Γ. Ιωάννης

"Ζαλοβίτικο Ιδίωμα, γράφει ο Ζτάλιος Χρήστος"

                                                                                                (Μνήμες από Ζάλοβο)

                   ΚΑΠΟΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΖΑΛΟΒΙΤΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ

    Στo Ζάλοβο παλιά τiς περισσότερες λέξεις τiς κόβανε στiς καταλήξεις καί όχι μόνο·πιστεύω ότι αυτό γινότανε επειδή όλη τhν ημέρα τρέχανε να προλάβουν τις δουλειές που προέκυπταν, έτσι πάντα βιαζόταν καί μιλούσαν γρήγορα γιά να μην χασομερούν. Μία άλλη εκδοχή είναι ότι αυτό άρχισε επί τουρκοκρατίας καί γινόταν γιά να μην καταλαβαίνουν πολλά οι τούρκοι.     Βέβαια εδώ σημαντική θα ήταν η βοήθεια από κάποιον πιο ειδικό, π.χ. Κάποιος Δάσκαλος της περιοχής μας, θα μπορούσε να μας διαφωτίσει καλύτερα.

    To "O" όταν δεν τονίζεται γίνεται "ΟΥ"! Επίσης το "Ε" πάλι όταν δεν τονίζεται γίνεται "Ι"!

   Τα άρθρα στην ονομαστική του ενικού αριθμού γιά τα αρσενικά είναι σε :Ου π.χ. Ο Κώτσιος= Ού Κώτσιους, Ο Μήτσος=Ού Μήτσιους, Ο Μύλος=Ού Μύλους. Στα θηλυκά παραμένει το η καί γιά τα ουδέτερα σε: Του π.χ.  Τό δαδί=τού δαδί, τό μήλο=τού μήλου.

   Στά περισσότερα επίθετα καί ουσιαστικά στην ονομαστική οι καταλήξεις είναι γιά τα αρσενικά σέ ους, π.χ.Μπόσικος=Μπόσκους, Λάμπρος =Λάμπρους, Μπόλικος= Μπόλκους· εξαιρούνται μόνο αυτά που τονίζονται στην λήγουσα, Αετός, Καλός, Παλαβός. 
   Τά θηλυκά σε: Ου, Ελισσάβετ=Λισσάβου, Βασίλω=Βασίλου, Πανάγιω=Πανάϊου, ενώ στα ουδέτερα κόβεται ως συνήθως το τελευταίο φωνήεν, π.χ.       Βαρέλι=Βαρέλ, Σπίτι=Σπίτ, Μαχαίρι=Μαχαίρ.

   Άρθρα καί ουσιαστικά στην Γενική προφέρονται πάντα κοφτά π.χ. ΤουΧρήστου=Τ΄Χρήστ', Τού Βασίλη=Τ΄Βασίλ'.

    Στα υποκοριστικά καί κυρίως στα ουδέτερα οι καταλήξεις είναι στον ενικό σε :ουλ π.χ. Παιδί=Παιδούλ, Αρνί=Αρνούλ καί στον πληθυντικό σε: ούλια, παιδούλια ,αρνούλια.

   Σε πολλές λέξεις που αρχίζουν με σύμφωνο μπαίνει μπροστά το άλφα,π.χ. Γρήγορα=αγλήγουρα, Κόλησα =ακόλτσα  ενώ σε άλλες που αρχίζουν με φωνήεν μπαίνει το Γ (γάμα)  π.χ. Ιατρός = Γιατρός! Στις περισσότερες γίνεται σύντμηση π.χ. Κουφάθηκα=κφάθκα, Κουτσαίνω =κτσαίνου.

   Στις προσωπικές αντωνυμίες το ε γίνεται ι π.χ. εγώ=ιγώ, εσύ=ισύ· στις κτητικές το δ γίνεται θ π.χ. δικός μας=θκός μας. Επίσης χάνονται οι καταλήξεις στις αντωνυμίες που είναι μπροστά από ρήματα π.χ.Tους βάρεσαν=τς βάρισαν, τους μάλλωσαν=τς μάλλωσαν, τήν έδειρα=τν έδειρα, με είπε=μ΄είπι.

   Η κατάληξη τοπικών επιρρημάτων από ω γίνεται ου π.χ. πίσω=πίσου, κάτω=κάτου.

   Τό β΄πληθυντικό πρόσωπο των ρημάτων που καταλήγει σέ ε γίνεται ι π.χ. Τι κάνετε= τι κάντι, θα δουλέψετε=θα δλέψτι.

   Όταν τα φωνήεντα είναι άτονα, στις περισσότερες λέξεις δεν προφέρονται π.χ. ψηλός=ψλός, σκοινί=σκνί, σκυλί=σκλί.

   Πολλά επίθετα καί κυρίως επώνυμα στην ονομαστική του πληθυντικού στην λήγουσα γίνονται ε π.χ. Ο Μπάκακας=Οι Μπακακιέ, Ο Τσακνάκης=Οι Τσακνακιέ,Ο Βέκιος=Οι Βεκιέ, Ο Κασλίκης=Οι Κασλικιέ.

   Στον πληθυντικό αριθμό του Αορίστου σε ορισμένα ρήματα ο τόνος από την προπαραλήγουσα μετατίθεται στην παραλήγουσα καί το ε γίνεται ι π.χ.Χτυπήσαμε=Χτυπησάμι,   Παίξαμε=Επαιξάμι, Βαρέσαμε=Βαρεσάμι.

   Όταν απευθυνόμαστε σε αρσενικό καί ουδέτερο γέννος  βάζουμε το προθεμα Α ρά, π.χ. Α ρα Κώτσιου, Α ρα Μήτσιου, ή Α ρα Πιδίμ, Α ρα κουρίτς· ενώ γιά το θηλυκό γέννος χρησιμοποιούμε το πρόθεμα Α μα,π.χ. Α μά Μυγδάλου, Α μα Βασίλου.

                                   

                                                                                                                                                                             Χρήστος Ζτάλιος

Παροιμίες - Γνωμικά από το Ζάλοβο, γράφει ο Ζτάλιος Χρήστος.

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ - ΓΝΩΜΙΚΑ ΑΠΟ ΤΡΙΚΩΜΟ (ΖΑΛΟΒΟ) ΚΑΙ ΤΗΣ  ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ  ΠΕΡΙΟΧΗΣ.

                                                                                                (Μνήμες από Ζάλοβο)

Όποιος γνωρίζει κάτι παραπάνω μπορεί υπό μορφή σχολίων νa τo προσθέσει, ούτως ώστε νa εμπλουτισθεί τo παρόν κείμενο.

Μισιακό γουμάρ του τρώει ου λύκους.

Γιά να φέξ κι να ιδούμι τίνους μάννα κουλιουμπούμι.

Άλλα λέει η θειά κι άλλα ακούν τ΄αυτιά.

Μάρτς γδάρτς κι κακός παλουκουκάφτς.

Άπού μκρό κι από τρελλό μαθαίντς ν΄αλήτια.

Γάμους χωρίς σφαχτά δεν γένιτι.

Μιγάλ χαψιά φάϊ, μιγάλ κουβέντα μη λές.

Γινάρ πιν του κρασί, του θερστή του ξύδ.

Αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γιννούν οι κότις.

Πάει ακόμα ένα καλοκαίρι....!

Πέρασε και αυτό το καλοκαίρι, αρκετά θερμό και το χωριό μας να έχει λίγη ζωντάνια από τον Ιούλιο έως σήμερα. Μικροί, μεγάλοι ήρθαν και πέρασαν καλά, διασκέδασαν και πήραν λίγο καθαρό αέρα.
Στις 15 Ιουλίου είχαμε την δέηση στο μνημείο του χωριού μας, στις 26 την Αγ. Παρασκευή μετά όλο τον Αύγουστο ξεγνοιασιά στην πλατεία και το σχολείο με τάβλι, μπιρίμπα για τους μεγαλύτερους και για τους μικρούς ποδόσφαιρο, μπάσκετ και βόλευ, άρματα, κρυφτό και πολλά άλλα....τον 15αύγουστο είχε αρκετό κόσμο και συνεχίσαμε με τα "βακούφια" δηλαδή ο άνοιγμα των εκκλησιών του χωριού, όπου στην Αγ. Παρασκευή βγήκαμε όλοι οι προσκυνητές αναμνηστική φωτογραφία. Διακρίνεται παρακάτω..

 

Γενικά ήταν ένα καλοκαίρι με αρκετό κόσμο, φυσικά δεν έλλειψαν τα μαλώματα, οι τσακωμοί και η αστυνομία! Το αποκορυφωμα ήταν το τριήμερο 23,24,25 αντίστοιχα που είχαν συγκεντρωθεί πολλοί χωριανοί για την 30η Γιορτή Κρασιού Τρικώμου, που είχε εξαιρετική επιτυχία.

Όλοι γλέντησαν, χόρεψαν και διασκέδασαν έστω αυτές τις λίγες μέρες που οι υποχρεώσεις τους, τους το επέτρεπαν.

Και του χρόνου να είμαστε γεροί!

Καλό φθινόπωρο!

Καλή σχολική Χρονιά!

 

Η ζωή παλιά στο Ζάλοβο, γράφει ο Χρήστος Ζτάλιος.

                                    "Η  ΖΩΗ  ΠΑΛΙΑ  ΣΤΟ  ΖΑΛΟΒΟ"

                                                                                                    (Μνήμες από Ζάλοβο)

    Όλοι γεννιόμαστε  και μεγαλώνουμε κάπου, τον τόπο γέννησης μας τον επιλέγει η τύχη. Ο τόπος αυτός έχει πάντα μιά ζεστή θέση στην καρδιά μας.

   Τα παιδικά μου χρόνια μέχρι την ηλικία των δώδεκα χρόνων τα πέρασα στο χωριό. Οι μνήμες πάρα πολλές, παρ΄όλο που οι συνθήκες δεν ήταν καί οι καλύτερες. Το Ζάλοβο όπως  όλα τα χωριά πιστεύω, είχε απ΄όλα : Χαρές, λύπες, γκρίνιες, μιζέρια, αθώα μαλλώματα, είχε όμως καί αγάπη, υποστήριξη καί τελικά συνύπαρξη. Ταξικές διαφορές δεν υπήρχαν, (από τότε είχαμε ισότητα) όλοι είχαμε τα ίδια μπαλώματα στα παντελόνια μας ,δύο στα γόνατα καί δύο στα οπίσθια.

   Αν συγκρίνουμε την δεκαετία που είμασταν παιδιά με την σημερινή εποχή, πολλοί από εμάς θα προτιμήσουν εκείνα τα χρόνια, στο μόνο που υπερτερεί η σημερινή εποχή είναι η πληθώρα των υλικών αγαθών καί μηχανημάτων που κάνουν την ζωή πιό εύκολη καί πιό ξεκούραστη. Αυτός όμως τότε ο μικρόκοσμος του Ζαλόβου ήταν περίτεχνα δομημένος με τα πιό ταπεινά υλικά, την πέτρα καί το ξύλο καί είχε τα πετρόχτιστα σπίτια, τις ξύλινες αυλόπορτες, τους κέδρινους φράχτες του, τα καλντερίμια, τα στενά σοκκάκια, τις ράχες του, τούς μπαξέδες, καί τις παραδοσιακές βρύσες περιφερειακά του χωριού με τα κρύα νερά.

   Το χωριό τότε είχε αρκετό κόσμο. Μόνο το σχολείο αριθμούσε πενήντα παιδιά, τα σπίτια  όλα ήταν κατοικήσιμα, σπάνια θα έβλεπε κανείς άδειο σπίτι όχι όπως σήμερα που τα περισσότερα είναι κλειστά καί από αυτά λίγα ανοίγουν το καλοκαίρι.

Mε μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η 30η Γιορτή Κρασιού στο Τρίκωμο.

Στις 25 Αυγούστου, ημέρα Σάββατο πραγματοποιήθηκε η 30Η ΓΙΟΡΤΗ ΚΡΑΣΙΟΥ ΤΡΙΚΩΜΟΥ που σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Ο κόσμος γλέντησε μέχρι το πρωί με το γρεβενιώτικο σχήμα του Κώστα Τσιοτίκα. Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Υπουργός Γεωργικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος, ο Βουλετής μας κ. Τιμολέων Κοψαχείλης, ο Δήμαρχος Γρεβενών κ. Δημοσθένης Κουπτσίδης, ο Αντιπεριφεριάρχης Γρεβενών κ. Δασταμάνης Γεώργιος, ο Θεματικός Αντιπεριφεριάρχης Γεωργικής Ανάπτυξης κ. Χαρούμενος καθώς και ο πρόεδρος της τοπικής μας κοινότητας Ράπτης Ιωάννης. Ο κόσμος διασκέδασε σε μια όμορφη βραδιά και έκλεισε το καλοκαίρι του ευχάριστα (αφού η γιορτή είναι η τελευταία εκδήλωση).

Tο Δ.Σ. εν ώρα ξεκούρασης και συζήτησης.

Θερμές Ευχαριστίες: στο Δήμο Γρεβενών που μας επιχορήγησε, στο Δ.Σ. και εθελοντές που φέραν εις πέρας τη γιορτή και στο κόσμο που μας τίμησε και μας προτίμησε!
Και του χρόνου!






Παρακολουθήστε το απόσπασμα από το χορηγό επικοινωνίας μας το WEST CHANNEL:

30η Γιορτή Κρασιού Τρικώμου "Γιορτή Παράδοσης"!

Ο Φιλοπροοδευτικός σύλλογος των Απανταχού Τρικωμιωτών «Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ» διοργανώνει, τη γνωστή σε όλους Γιορτή Κρασιού, με έντονο τοπικό χρώμα και λαογραφικό χαρακτήρα, στο Τρίκωμο Γρεβενών.

 Η Γιορτή Κρασιού, που έχει τις ρίζες της στις παραδόσεις και τα έθιμα του χωριού αποτελώντας ένα κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός, θα πραγματοποιηθεί στις 25 Αυγούστου, ημέρα Σάββατο με την δημοτική παραδοσιακή ντόπια ορχήστρα του Κώστα Τσιοτίκα στον αύλειο χώρο του παλαιού Δημ. Σχολείου Τρικώμου. Στο τραγούδι θα είναι η γνωστή Ντίνα Αλεξοπούλου από την όμορφη Ήπειρο.

 Η φετινή γιορτή είναι επετειακή, διότι συμπληρώνονται 30 χρόνια διοργάνωσης της (1982-2012), 30 χρόνια προσπαθειών, αδιάκοπου ζήλου και αγώνα.

 Το κρασί όπως πάντα θα είναι άφθονο και δωρεάν! Το Δ.Σ. του συλλόγου μας, σας υπόσχεται πως θα διασκεδάσετε ιδιαίτερα σε ένα όμορφο και ευχάριστο περιβάλλον. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται υπό την αιγίδα και την στήριξη του Δήμου Γρεβενών.

Ο επισκέπτης μπορεί να συνδυάσει την επίσκεψη του στον τόπο μας, θαυμάζοντας τα μνημεία πολιτισμού του χωριού μας όπως, το μεγαλόπρεπο γεφύρι του Αζίζ-Αγά, το μεγαλύτερο σε ύψος πέτρινο γεφύρι στη Μακεδονία, κτισμένο το 1727.

ΚΑΛΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ!

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ:

Σάββατο 25 Αυγούστου 2012:

9.00 μ.μ. Έναρξη της εκδήλωσης με την δημοτική ορχήστρα του Τσιοτίκα Κώστα στον αύλειο χώρο του δημοτικού σχολείου Τρικώμου Γρεβενών. Στο τραγούδι η Ντίνα Αλεξοπούλου και ο Σάκης Τσιοτίκας. Στο βιολί ο Σάκης Φασούλας.

10.20 μ.μ. Καλωσόρισμα των επισήμων, χαιρετισμός από το Δ.Σ. του συλλόγου και σύντομος χαιρετισμός των επισήμων.

11.00 μ.μ. Το γλέντι συνεχίζεται για όλους μέχρι το πρωί.

Kαι άλλες παλιές φωτογραφίες...!

Η συλλογή φωτογραφιών συνεχίζεται με γρήγορους ρυθμούς, με αξιόλογο υλικό. Σας το παρουσιάζουμε:

Στρατιώτες του χωριού μας, νεοσύλλεκτοι το 1939.

Αθανάσιος Βλάμης, Δημήτριος Κουτλής, Δασκαλόπουλος Δημήτριος, Κωνσταντίνος Τσακνάκης

Καναβός Φίλλιπος

Παρέα χωριανών στην εξέδρα του παλιού σχολείου στην πλατεία, ανάμεσά τους διακρίνεται ο παππούς Ματσούκας (ή Γιωργάκης).

 Στυλιανός Παπακώστας και σύζυγος.

Προσκυνηματική εκδρομή της ενορίας του χωριού στο Βόλο.

Διακρίνεται ο πάτερ Ευθύμιος, τότε εφημέριος του χωριού μας.

H προσφορά του συλλόγου στις διετίες 1991-1993, 2001-2003, 2010-2013

Ο σύλλογος του χωριού μας, αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι του χωριού και γι΄αυτό θα έπρεπε να αναφερθούμε στο εξωραϊστικό έργο που υλοποιεί καθ΄όλη τη διάρκεια του χρόνου, με αφετηρία τη συνέντευξη που πήρα από τον μεγαλύτερο επί χρονική διάρκεια πρόεδρο του συλλόγου Γεώργιο Δασκαλόπουλο, επί σειρά τριών  πολιτιστικών διετών (1991-1993,2001-2003,2011-2013).




Πολιτιστική διετία 1991-1993

1. Διαμόρφωση παιδικής χαράς στο χώρο του σχολείου.
2. Αγορά υλικού εξοπλισμού για τη Γιορτή Κρασιού (1200 καρέκλες- 500 τραπέζια)
3. Δημιουργία τουαλετών στον υπόγειο χώρο του σχολείου, για χρήση κυρίως στη γιορτή κρασιού.
4. Ηλεκτροδότηση Αγ. Αθανασίου από το δίκτυο της ΔΕΗ.
5. Μεταφορά του νερού της πηγής Στόγκος στο δίκτυο ύδρευσης του χωριού.

Πολιτιστική διετία 2001-2003

1. Δημιουργία παιδικής χαράς στον Αγ. Αθανάσιο (πάρκο)
2. Επένδυση βρύσης Αγ. Αθανάσιου με πλάκα.
3. Φύτευση πεύκων στον Αγ. Αθανάσιο.
4. Περίφραξη του περίβολου του ναού του Αγ. Αθανασίου.
5. Μεγάλη επιγραφή με ένδειξη προς το γεφύρι του Αζίζ-Αγά στο όνομα του συλλόγου.
6. Διαμόρφωση πλατείας (παγκάκια-επένδυση με πέτρα-λάμπες)
7. Παγκάκια στον Αγ. Αθανάσιο.
8. Παγκάκια στην παιδική χαρά.

Πολιτιστική Διετία 2011-2013

1. Ηρώον: διαμόρφωση του υπάρχοντος μνημείου, περίφραξη, τοποθέτηση εικονοστασίου, φύτευση πεύκων.
2. Ανανέωση του υλικού εξοπλισμού της Γιορτής Κρασιού (ψυγείο-καταψύκτης)
3. Καθαρισμός της βρύσης "Καλβάρης".
4. Ολικός καθαρισμός του παλαιού δημοτικού σχολείου.
5. Τέντες στην εξέδρα των οργάνων στην πίστα και δημιουργία εξέδρας για τα όργανα (με έργο και χρηματοδότηση από την Π.Ε. Γρεβενών).

"Τα καφενεία του χωριού", γράφει ο Ζτάλιος Χρήστος..

ΚΑΦΕΝΕΙΑ  ΣΤΟ  ΤΡΙΚΩΜΟ (ΖΑΛΟΒΟ)

(Μνήμες από Ζάλοβο)

   Καφενείο: ζωντανός καί πολύβουος χώρος συνάθροισης αντρικού  πληθυσμού.

   Στo  Ζάλοβο είχαμε δυό καφενεία καί ήταν o διπλανός χώρος των μαγαζιών. Είχαμε το πάνω καί το κάτω καφενείο.

   Ο χώρος καί των δύο ήταν περίπου ο ίδιος, καί δεν υπερέβαινε τα 15 με 20 τετραγωνικά. Μία ξυλόσομπα στη μέση γιά το κρύο του χειμώνα, απλά ξύλινα τραπεζάκια, ψάθινες καρέκλες καί μερικοί ξύλινοι πάγκοι αποτελούσαν την επίπλωση του χώρου. Από το κέντρο του ταβανιού κρεμόταν το Λούξ, το οποίο γιά την τότε εποχή έριχνε άπλετο φώς, συγκρινόμενο με τις γκαζόλαμπες των σπιτιών μας. Σε μία άκρη ένα πετρογκάζ καί ένας νιπτήρας γιά τις ανάγκες του καφέ, περισσότερο γιά τους επισκέπτες του χωριού καί αυτό γιατί οι Ζαλοβίτες σπάνια έπιναν καφέ στο καφενείο τον προτιμούσαν σπίτι που ήταν καί τζάμπα. Στο βάθος  μερικά τελλάρα με αναψυκτικά, καί δίπλα τους μιά μεγάλη πλάστιγγα. Στους τοίχους ένα μεγάλο ημερολόγιο κάποιας τράπεζας, κάποιες ανακοινώσεις της κοινότητας, δυό τρείς αφίσσες ηρώων περασμένης εποχής καί μερικές διαφημίσεις τσιγάρων της τότε εποχής συμπλήρωναν την όλη εικόνα.

   Τα προσφερόμενα είδη ήταν αναψυκτικά, καφές, ρακί σκέτο ή με μεζέ ό οποίος ήταν πότε με στραγάλια, πότε με ελιές καί πότε με λάχανο τουρσί· μόνο αν ο πελάτης ζητούσε κάτι εξτρά ανοιγόταν καμμιά κονσέρβα.

   Εκεί συγκεντρώνονταν οι Ζαλοβίτες κυρίως τα βράδια, μετά από την κούραση της ημέρας καί παίζανε τάβλι, 66 ξερή καί αργότερα μπουρλότ. Εκεί όμως προσπαθούσαν  να λύσουν  τα ομαδικά προβλήματα που τους προέκυπταν: τιμή ρακής - κρασιού, πότε θα ξεκινήσουν το σκάψιμο καί ράντισμα των αμπελιών, πότε θα ξεκινήσουν τον τρύγο. Εκεί έπρεπε να ορισθεί η σειρά των τσοπάνων καί το πιό δύσκολο, πως θα γλιτώσουν από το γράψιμο του Δασικού κατά την κοπή των φρέσκων καυσόξυλων. Εκεί κατά καιρούς έχουν ακουσθεί απίθανα πράγματα.

    -<<Νά στείλουμι τς΄γναίκις! Θάρρουμ αντραπεί κι δέν τς΄γράψ!>>πρότεινε κάποιος. Αμέσως όμως πετάχτηκε καί πήρε τον λόγο κάποιος από τον κάτω μαχαλά.

   -<<Ωώώ! Ρέ φίλε μου! Φίλε μου! Κι άμα πετάξ΄ όξου του καλαμπούκ(ι) τι γένετι;>>.

   Την νεκρική σιγή που επακολούθησε γιά λίγο διέλυσε η ήρεμη φωνή  του πάντα φιλήσυχου Μπάρμπα Αλέξη.

   -<<Ντέ  μ'τί  ντε! Τσ΄χαζαμάρις! Καλά λέει αυτός θα μας το φκιάσ' του ζαράλ!>>.

   Την άλλη φορά κάποιος έφερε ραδιόφωνο γιά την μετάδοση ποδοσφαιρικού αγώνα  καί κάποια στιγμή ο σπήκερ ανέφερε: << Καί την μπάλλα την μπλοκάρει ο τερματοφύλακας Ντουντούμης>>· Αμμέσως πετάχτηκε ο Μπάρμπα Θόδωρος που του φάνηκε αστείο τ' όνομα καί είπε.

   -<<Ντουντούμς! Τηράτε εκεί ιπίθετου πού εχ(ει)! Άκου Ντουντούμς!>> Ο Μπάρμπα Βαγγέλης πήρε αμέσως τον λόγο.

   -<<Γιατί ρα Θόδωρι! Του θκός (Ζτάλιος) είναι καλύτερου;>> Καί πήρε καί αυτός την απάντηση από τον αλλο Μπάρμπα Αλέξη.

   -<<Τι λές καϊμένι! Αυτό είναι σαν να βαρένς  τουν νταϊρέ, του θκό μας είναι καλύτερου! Αμ πως!>>.

   Τότε ο χώρος ήταν καθαρά συνάθροισης αντρικού πληθυσμού· γιά γυναίκες ούτε κουβέντα. Δεν ήταν λίγες οι φορές που κάποια χριστιανή ήθελε να φωνάξει τον άνδρα της καί δεν τολμούσε να μπεί μέσα, μόνο περίμενε υπομονετικά να βγεί κάποιος καί να τον παρακαλέσει να ξαναμπεί μέσα καί να τον φωνάξει. Τό ίδιο ίσχυε καί γιά μας τα παιδιά.

   Όπως προανέφερα καί παραπάνω στα καφενεία του χωριού, οι Ζαλοβίτες έπαιζαν καί αρκετά παιχνίδια. Ποτέ όμως δεν έπαιζαν σε χρήματα, πάντα το έπαθλο γιά τον νικητή ήταν το μπισκοτολούκομο, που καί αυτό αργότερα αντικαταστάθηκε από την σοκοφρέτα. Όλη η ουσία όμως ήταν το δούλεμα που έπεφτε στους χαμένους, οι οποίοι έφευγαν με την ουρά στα σκέλια.

   Κατά καιρούς έχουν χρησιμοποιηθεί γιά ομιλίες πολιτικών. Επίσης έχουν γίνει τρικούβερτα γλέντια με οργανοπαίχτες από τα Γρεβενά. Ακόμη εκεί μοίραζε τα γράμματα ο Ταχυδρόμος όταν ο καιρός δεν ήταν καλός καί εκεί τα άφηνε όταν δεν έμφανίζονταν οι παραλήπτες. Επίσης εκεί ο  θείος μου  ο Νάσιος κούρευε τους μεγάλους καί μικρούς Ζαλοβίτες.

                                                                                                         Χρήστος Ζτάλιος

Εορτασμός στην Αγία Παρασκευή (26-7-2012).

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος γιορτάστηκε η μνήμη της Αγίας Παρασκευής Τρικώμου στο ομώνυμο εξωκλήσι πέρα από το ποτάμι. Πλήθος πιστών όχι μόνο από το χωριό μας αλλά και από Γρεβενά και Θεσσαλονίκη κατέφτασαν για να εκλησιαστούν και πολλοί ήταν αυτοί που επισκέφθηκαν το ναό μετά την αναπαλαίωση του και έμειναν έκπληκτοι. Αφού εψάλλει δοξολογία και ολοκληρώθηκε η θεία λειτουργία ακολούθησε αρτοκλασία έξω από το ναό.
Αργότερα έγινε αναχώρηση και πάλι για το χωριό αφού διατυπώθηκαν οι καθιερωμένες ευχές.

Άνοιγμα του δρόμου με μηχάνημα.

"Παλιές φωτογραφίες από την Αγία Παρασκευή"

Με αφορμή την αυριανή ημέρα εορτασμού της Αγίας Παρασκευής, ο Ζτάλιος Χρήστος ανέβασε στην ομάδα του χωριού στο facebook παλιές φωτογραφίες από την Αγία Παρασκευή.

1978. Γιάννης Νούσιας-Χρήστος Αναστασίου-Αγροτικός Γιατρός-Χρήστος Ζτάλιος-Μαίρη Νούσια-Γιώργος Παπακώστας-Αριστείδης Παπακώστας-και έφιππος ο Νίκος Αποστολίδης.

1978. Νίκος Παράσχος-Σταματούλα Βλάμη-Μαντάνας Τάκης-Φιλιώ Ζτάλιου-Μαίρη Νούσια-Αγροτικός Γιατρός-Χρήστος Ζτάλιος-Παπακώστας Γιώργος-Μιχάλης Ζτάλιος-Παπακώστας Αριστείδης-Τζιώρας Βασίλης(σε μεγάλα κέφια)-Γιάκος Κώστας-Παπακώστας Σάκης

1978. Νούσιας Γιάννης-Βλάμης Τάκης-Αγροτικός Γιατρός-Παράσχος Νίκος-Μαντζάνας Τάκης-Ζτάλιος Μιχάλης-Παπακώστας Σάκης-Ζτάλιος Τάκης-Παπακώστας Γιώργος-Τζιώρας Βασίλης-Νούσια Μαίρη-Αποστολίδης Νίκος-Ζτάλιος Χρήστος.

1978

1978

1970. Τσακνάκης Τάκης-Ζτάλιος Χρήστος-Δασκαλόπουλος Αντώνης

Zαλοβίτικο Διαιτολόγιο!!!

ΖΑΛΟΒΙΤΙΚΟ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟ

ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΖΑΛΟΒΟ

του Ζτάλιου Χρήστου

   Διφτέρα: Τ΄χαραή παπάρα μι γάλα. Του μισμέρ φασούλια (Λαβανίτσας) στου τσκάλ - ιλιές - κι κρουμμύδ - γλυκό σαλιάρ -  νιρό όσου θέλτει.

   Τρίτ: Τ΄χαραή λαγγίτις μι ζάχαρ. Του μισμέρ Κιφτέδις μι πατάτις στου φούρνου - σαλάτα ντουμάτα - μιά γκρούντα τυρί - φρούτου  δυό γκόρτσα στούραβα -ν ιρό μπόλκου.

   Τιτράδ: Τ΄χαραή δυό αυγά μιλάτα κι μιά κούπα γάλα.Του μισμέρ πίτα (Γκιζλιμόπτα, πλατσατούρα, πρασόπτα ή πιτυρόπτα) σαλάτα αντρέκλις - τυρί νιβατό - γλυκό γκουμούλια - νιρό όσου θέλτει.

   Πέφτ: Τ΄χαραή πίτα που απόμκει απ'τα ιχτέ. Του μισμέρ τραχανάς στου τσκάλ. - τυρί μιά γκρούντα - σαλάτα γκαρμπουλάχανου. Φρούτου ένα δρόκνου, νιρό όσου θέλτει.

   Παρασκιουβή: Τ΄χαραή παπάρα μι γάλα. Του μισμέρ πατάτις ξνές - τυρί νιβατό - λάχανο σν αρμιά κι ένα κύπελου αρμόζμου. Γλυκό μπιλτές - νιρό μπόλκου.

   Σαββάτου: Τ΄χαραή λαγγίτις μι πιτμέζ. Του μισμέρ μπράνις στου φούρνου απ΄του θκο μας του πουτάμ - σαλάτα μαρούλ λίγου μουρόξν - φρούτου πουρτουκάλ - νιρό όσου μπουρείτι.

   Κυριακή: Δε τρώμι καντίποτα γιατί θα πάμι ακκλησιά. Του μισμέρ χοιρινό ανακατουμένου  μι γουρνίσιου κι πατάτις στουν ταβά κι στου φούρνου  - σαλάτα ντουμάτα μι λάδ κι ξύδ - δυό κύπιλα κρασί απ΄του πιρσνό - γλυκό απ΄του μαγαζί.

  Διφτέρα: Τ΄χαραή παπάρα μι γάλα. Του μισμέρ τρώμι ότ απόμκει απ΄τα ιχτέ - σαλάτα γκαρμπουλάχανου - φρούτου πιπόν - νιρό μπόλκου.

   Τρίτ: Τ΄χαραή δυό αυγά μιλάτα κι μία κούπα γάλα. Του μισμέρ πέτουρα μι ταζέδκια ντουμάτα - τυρί νιβατό - σαλάτα ξνίθρις μι λάπατα λίγου μουρόξν - γλυκό ριτσέλια μι πιτμέζ - νιρό όσου θέλτει.

   Τετράδ: Τ΄χαραή λαγγίτις μι ζάχαρ. Του μισμέρ λουκανίτσις μι αυγά στου τηγάν - πατάτις τσιγαρτσζμένις μι λίγδα - σαλάτα μαρούλ λίγου μουρόξν - γλυκό ριβανί - κρασί πιρσνό μιά κούπα.

   Πέφτ: Τ΄χαραή παπάρα μι γάλα . Του μισμέρ μανέστρα μι κριθαράκ(ι) κι μι κουτόπουλου στου τσκάλ (απ΄του κουτόπουλου βάνουμι μέσα στου φαΐ μόγγι τα πισνά πουδάρια κι του σαμαράκ(ι), πλατάρια κι μπτζέρις πετάξτιτα σιαπέρα) - σαλάτα αντρέκλις - φρούτου κυδών στου πιτμέζ - νιρό μπόλκου.

   Παρασκιουβή: Τ΄χαραή λαγγίτις μι πιτμέζ. Του μισμέρ πρασόρζου - τυρί νιβατό - σαλάτα ντουμάτα μι λάδ κι ξύδ - μιά κούπα αρμόζμου - γλυκό ριτσέλια μι πιτμέζ - νιρό όσου θέλτει.

   Σαββάτου: Τ΄χαραή παπάρα μι γάλα. Του μισμέρ αρβύθια στου τσκάλ - ιλιές - ρέγγα σν ιφημιρίδα - λάχανου σν αρμιά κι αρμόζμου μιά κούπα προυιριτικά -  φρούτου καρπούζ - νιρό μπόλκου.

   Κυριακή: Τ΄χαραή μην αστουχήστι κι φάτι,θα πάμι ακκλησιά. Του μισμέρ μσκάρ μι ρύζ στου φούρνου - σαλάτα γκαρμπουλάχανου - τυρί δυό γκρούντις - γλυκό απ΄του μαγαζί - κρασί δυό κούπις πιρσνό.

   Άμα φτιάστι κι φάτι αυτά τα φαϊά γιά δικαπέντι μέρις, θα γιερέψτι, δε θα είστι νηστκοί, θα φτιάστι μάγλα απού μκρό πιδι κι θά πιάστι τα 106 χρόνια τ΄πάπου τ΄Ματσούκα.

   Προυσέχουμι  όμους  κι τα παρακάτ.

   Τσιγάρις δεν κάμ να τραβάτι, άμα δεν μπουρείτι να του κόψτι τραβάτι τρείς τέσσερις τ΄μέρα όχ'ι παραπάν.

   Τουν καφέ να τουν πίντι μουνάτου, χωρίς αρβύθ κι κριθάρ.

   Τς σαλάτις να μη τς φτιάντι σιάλτς ή τραπέτς, μουρόξνις είνι καλά.

   Να μουτσιαλνάτι καλά του φαΐ μι τα τσιαούλια κι μιτά να του σκαπιτάτι, γιά να μην έχ'τει πουνίδια στού στουμάχ(ι).

   Τς λιπασιές πιτάξτιτις σιαπέρα, βλάφν.

   Να τρώτι σι λίμπις που δεν είνι πουλύ γκουβουτές, γιά να τρώτι λιγότερου.

   Να μη πλαϊάζτι αμέσους μιτά του φαΐ.

   Νιρό να πίντι μπόλκου, του νιρό δεν έβλαψε καγκάνα.

   Λίγου περπάτμα κάμ καλό, μιά βόλτα μέχρι τν πέτρα τ΄Γκόργκ(ι) ή μέχρι του Καραούλ γιά όποιουν δεν απουσταίν είνι ότ΄πρέπ.

   Κι τέλους τηράτι μη φτιάστι καμμιά χαζαμάρα κι τηρείστι κατά γράμμα όλα αυτά που γράφου παραπάν  κι πάθ  κάνας τίπουτα ισείς να ξέρτι!!!!!!.

   

                                                                                                          Χρήστος Ζτάλιος